RinnaTheCat~*

เอนทรี่นี้จะเป็นเอนทรี่ที่ค่อนข้างแรงนะคะ ใครรับไม่ได้ปิดไป ไม่ง๊อค่ะ ฉันเอามาเขียนไว้ให้อ่านเป็นอุทาหรณ์นะ เพราะทุกวันนี้เห็นโจรหน้ายิ้มเยอะมาก ขโมยลิขสิทธิ์ของชาวบ้านแล้วแกล้งทำไม่รู้อิโหน่อิเหน่ กะว่าเจ้าของลิขสิทธิ์อยู่เมืองนอก จะไม่รู้ความ ตามเอาเรื่องไม่ได้ แถมแอบอ้างว่าเป็นผู้ถือลิขสิทธิ์อีกตังหาก.. โกงกันหลายชั้นมาก.. ระวังไว้นะคะ

เอ๊นนี่ย์เวย์ เคสที่ยกมานี้เกิดขึ้นในต่างประเทศค่ะ (จริงๆแล้วประเทศไทยมีเยอะกว่านะนี่ อิอิ ) ใครที่คร่ำหวอดในวงการ illustration คงจะรู้จักศิลปินที่ชื่อ Mijn Schatje กันดีใช่มั๊ยคะ ชีเป็นศิลปินชื่อดังที่ทำงานให้กับลูกค้ารายใหญ่ๆ เช่น Sony Playstation ยันมีผลงานของชีไปพิมพ์ขายเป็น Skin ของ iPod กันเลยทีเดียว บางคนอาจจะไม่รู้จักชื่อ แต่ถ้าให้ดูภาพละก็ น่าจะเคยเห็นกันมาบ้าง เช่น รูปนี้

Credit : http://www.mijnschatje.fr/assets/images/marie.jpg

บางคนเห็นแล้วอาจจะรู้สึก "คุ้นเคย" อย่างประหลาด ใช่มั๊ยคะ?

ที่ว่าคุ้นเคยอย่างประหลาด ก็เป็นเพราะล่าสุด มีข่าวอื้อฉาวออกมาจากเว็บไซท์ radiotrash ค่ะ ว่าคุณแมงคนนี้ ชีไปลอกเลียนลิขสิทธิ์ของตุ๊กตาชื่อดังหลายชนิดหลายยี่ห้อมาใช้ในผลงาน รับทรัพย์มากมาย โดยไม่ได้มีการขออนุญาตค่ะ ส่วนมากที่เป็นกรณีก็คือ Ball Joint Doll หรือ BJD ทั้งหลาย ทั้ง Super Dolfie, Unoa, Pipos, etc ที่ใครเล่นตุ๊กตา คงคุ้นหน้าคุ้นตาตุ๊กตาเหล่านี้เป็นอย่างดี โดยในข่าวก็เล่าว่าชีได้ไปเอารูปถ่ายตุ๊กตา ที่คนเล่นตุ๊กตาทั้งหลายถ่ายไว้ตามที่ต่างๆ มาทำการ "วาดทับ" ลงไปกลายเป็น Painting ของเธอขึ้นมา ยกตัวอย่างเช่น ภาพนี้

Credit : http://www.radiotrash.org/mijn/

เด๊ะ เช๊ะ ทั้งเหลี่ยมมุม และแสงเงากันเลยทีเดียวค่ะ ซึ่งวันนึง ก็มีคนแบบ เอ๊ะ... รูปมันคุ้นๆจังเลยนะ...

Credit : http://www.radiotrash.org/mijn/

พอลองเอามาซ้อนกันดูก็จะเห็นได้ว่า เป๊ะๆ ชัดๆ เลยค่ะ

Credit : http://www.radiotrash.org/mijn/ 

อันนี้เปลี่ยนสีผม แต่คิ้วยังเป๊ะ

Credit : http://www.radiotrash.org/mijn/ 

อันนี้เหมือนเป๊ะมาก

Credit : http://www.radiotrash.org/mijn/ 

Pipos ก็ไม่ยอมน้อยหน้า โดนเหมือนกัล

คุณเจ้าของรูปภาพทั้งหลายก็เลยออกมาเรียกร้องค่ะ ว่าถูกละเมิดลิขสิทธิ์

ถ้าจะไล่เรียงกันให้ดีแล้ว เจ้าทุกข์ในกรณีนี้มีหลายชั้นมากค่ะ เริ่มแรกสุดจากบริษัทตุ๊กตา ที่เป็นคนออกแบบ ปั้นตุ๊กตาแต่ละตัวขึ้นมา ทำโมลด์ วางขาย เป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ที่แท้จริงของ "ภาพลักษณ์" ของตุ๊กตาโดยชอบธรรมตามกฎหมาย ชั้นที่ 2 ก็คือคนที่ถ่ายรูปตุ๊กตานั้นๆ ซึ่งก็เป็นคนเล่นตุ๊กตาทั่วๆไปค่ะ ซึ่งคุณแมง แกก็ไปค้นหารูปตุ๊กตาทั้งหลายที่แกชอบมา แล้วก็มาวาดทับลงไปในคอม ในมุมเดียวกัน เปี๊ยบ!

ใครอ่านมาถึงตรงนี้แล้วคงจะงง ว่า อ่าว แล้วลิขสิทธิ์มันเป็นของใครอะไรยังไงกันแน่ ฉันมีตุ๊กตาอยู่ที่บ้าน ฉันถ่ายรูป มันย่อมเป็นลิขสิทธิ์ของฉันสิ! เค้าวาดรูปขึ้นมา ลิขสิทธิ์รูปไม่ใช่ของเค้าเหรอ อะไรทำนองนี้ เรื่องนี้ต้องแยกประเด็นให้ถูกต้องนะคะ ตรงนี้ลิขสิทธิ์มันมีอยู่สองจุด

1. ลิขสิทธิ์ของ "ภาพลักษณ์ของตุ๊กตา" ภาษาอังกฤษเรียก Image Copyright เป็นลิขสิทธิ์การออกแบบ Character นั้นๆขึ้นมา ยกตัวอย่างง่ายๆก็เหมือนลิขสิทธิ์ของ Hello Kitty แหละค่ะ ไม่ว่คิตตี้จะถูกเอาไปวาดด้วยสีน้ำมัน เอาไปปั้นปูน แกะสลักไม้หรืออะไร ตราบใดที่มันเป็นนังแมวขาวหน้าอูมมีตาจุดที่คนทั่วไปรับรู้ว่ามันคือคิตตี้ละก็ สิ่งนั้นก็ถูกครอบคลุมด้วยลิขสิทธิ์ของภาพลักษณ์ของคิตตี้ค่ะ ผู้ใดจะละเมิด เอาไปแกะฟักทองรูปคิตตี้ออกขาย โดยไม่ขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์คิตตี้ไม่ได้

2. ลิขสิทธิ์ภาพถ่าย ลิขสิทธิ์ภาพถ่ายเนี่ย ตกเป็นของผู้ถ่ายนะคะโดยปกติแล้ว ยกเว้นว่าจะได้ยกลิขสิทธิ์นั้นให้ใครๆไป 

การที่คุณซื้อคิตตี้มาถ่ายรูป แล้วเอารูปถ่ายคิตตี้ของคุณไปพิมพ์โปสการ์ดขาย ถือว่าผิดค่ะ! ผิดอย่างไร? ก็ผิดลิขสิทธิ์ในข้อแรกอ่ะค่ะ เพราะคุณไม่ได้เป็นคนออกแบบคิตตี้หรือได้รับความยินยอมของคนออกแบบคิตตี้ให้เอาภาพลักษณ์นั้นๆมาใช้ได้ ซึ่งโดยปกติ ถ้าคุณจะถ่ายรูปตุ๊กตาคิตตี้ขาย คุณก็ต้องขออนุญาต และต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์ให้คนที่ออกแบบคิตตี้และถือลิขสิทธิ์คิตตี้เป็นการตอบแทน ดังนั้นในรูปถ่ายหนึ่งใบ ก็ประกอบไปด้วยลิขสิทธิ์ของผู้สร้างสรรค์สองต่อเลยทีเดียว ไม่ใช่ว่าใครคิดจะเอาอะไรไปใช้ หลับหูหลับตาแล้วก็เอาไปง่ายๆนะคะ

ดังนั้น วิธีใส่เครดิตภาพถ่ายตุ๊กตาที่ถูกต้อง เราต้องใส่ทั้งเครดิตของเจ้าของลิขสิทธิ์ตุ๊กตา และเครดิตของตัวเราเองค่ะ ยกตัวอย่างเช่น

ถ้าเล็งให้ดีๆจะเห็นว่า

Photograph © 2009 by Mindtrigger Co., Ltd. ---> อันนี้ลิขสิทธิ์ภาพ ของ Mindtrigger

Blythe is a trademark of Hasbro © 2009 Hasbro, All Rights Reserved. --> ลิขสิทธิ์การค้า

Blythe character rights are licensed in Asia to Cross World Connections., Ltd. --> ลิขสิทธิ์ถูกถ่ายทอดให้ CWC

Manufactured and Distributed by TOMY Company, Ltd. --> ให้เครดิตบริษัทที่รับไปผลิตออกมาเป็นตัว

ใครที่คิดอยากจะเอารูปนี้ไปทำอะไรละก็ จะต้องขอลิขสิทธิ์ทุกบริษัทที่มีชื่ออยู่ในรูปทั้งหมดค่ะ ขอแค่ใครคนใดคนหนึ่งก็ไม่ได้นะคะ

ย้อนกลับมาที่คุณศิลปินดัง งานนี้หนักหน่วงมากค่ะ อย่างที่บอก เพราะโดนสองกระทง กระทงแรกจากบริษัทผู้ผลิตตุ๊กตา กระทงที่สอง จากคนที่ถ่ายรูปตุ๊กตานั้นๆ  ก็อย่างที่หลายๆคนคงเดาได้อ่ะค่ะ เรื่องนี้ยังยืดยาว ยังไม่ได้ข้อยุติ ว่าในที่สุดแล้วฟ้องร้องเรียกค่าเสียหายกันเท่าไหร่ บลาๆ ฉันแค่อยากจะยกตัวอย่างนี้ไว้ให้เป็นอุทาหรณ์ค่ะ ว่าคิดจะทำอะไร ให้เรียนรู้ไว้ด้วยค่ะ ว่าสิ่งที่เราทำนั้น ละเมิดใครรึเปล่า

ถ้าจะคิดในแง่ดี มองโลกแง่ดีสุดๆ คุณแมง อาจจะไม่ได้ "ตั้งใจ" เพราะอาจจะ "ไม่คิดว่าเป็นไร" ก็ได้นะคะ (ซึ่งพอไปอ่านการตอบโต้กันระหว่างหลายๆฝ่ายแล้ว ในที่สุดก็จับได้ว่าเธอ "โกหก ว่าไม่เคยเห็นภาพเหล่านี้มาก่อน" ซึ่งก็โกหกนั่นแหละ เพราะไม่เคยเห็นมันเป็นไปไม่ได้ที่ดราฟท์ซะเป๊ะทุกเหลี่ยมมุมแบบนี้) แต่ในฐานะศิลปินชื่อดังแล้ว ทำแบบนี้ก็เสียอย่างแรงค่ะ เสียเครดิตก่อนเลย ซึ่งในวงการที่เรารู้สำนึกใน หิริ โอตตัปปะแล้ว การเสียหน้าเช่นนี้ มันก็มากแล้วนะคะ แต่มันก็มีแหละค่ะ คนที่รู้ทั้งรู้ว่าผิด แต่ก็ยังดัน ยังทำต่อไป เพราะคิดง่ายๆว่า ก็มาฟ้องเอาดิ ส่วนเรื่องราวหลังจากนี้ ฉันขอไม่เล่าต่อนะคะ เพราะฉันไม่ได้ต้องการมาชี้ประเด็นว่าใครพูดยังไง เถียงกันยังไง ใครสนใจ อ่านต่อกันเองได้ที่นี่ http://www.radiotrash.org/mijn/

โดยส่วนตัวแล้วฉันเชื่อว่านะคะ ถ้าเจ้าของลิขสิทธิ์จะเอาเรื่อง ยังไงก็เอาเรื่องได้อยู่แล้วค่ะ เพราะความผิดเช่นนี้ มันเต็มๆ จะมาอ้างว่าไม่รู้กฎหมายไม่ได้นะคะ และฉันเองก็เห็นมาแล้ว ที่คนละเมิดเหล่านี้ โดนเอาผิดอย่างรุนแรง ซึ่งฉันก็ได้แต่หวังว่าจะหลาบจำ และนำไปปรับปรุงตัวในอนาคต หรือเป็นตัวอย่างให้กับคนอื่นๆต่อไป แต่ถึงเจ้าของลิขสิทธิ์จะเอาเรื่องไม่ทันการณ์ หรือสืบสาวไม่พบ หรือบังเอิญเล็กรอดออกไปยังไงก็แล้วแต่ แต่คนเรา ทำกรรมใดไว้ ก็ได้รับผลของกรรมนั้นๆค่ะ ยังไงก็ไม่มีทางเล็ดรอดไปจากกฎแห่งกรรมได้อย่างแน่นอน

ในทางกลับกัน ถ้าคุณถูกละเมิดลิขสิทธิ์ละก็ สมัยนี้ง่ายและสะดวกนะคะ สามารถติดต่อหอบหลักฐานไปแจ้งความกับตำรวจได้ตามรายละเอียดนี้ (ขอบคุณ คุณ manop สำหรับลิ้งค่ะ)

http://topicstock.pantip.com/library/topicstock/2007/11/K5995768/K5995768.html

http://www.ecdpolice.com/

ดังนั้น มาตั้งต้นใหม่กันค่ะ ความคิดสร้างสรรค์มีอยู่รอบๆตัวเต็มไปหมด เราไม่จำเป็นต้องเอาเปรียบใคร เพื่อจะได้มาซึ่งสิ่งที่เราต้องการนะคะ การดำเนินการสิ่งต่างๆอย่างตรงไปตรงมาและโปร่งใส ขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์เค้าให้เรียบร้อย เป็นสิ่งที่เรียกว่า ให้เกียรติคนอื่น และให้เกียรติตัวเองด้วยค่ะ ที่จะได้ไม่ลดตัวเองลงไปเป็นโจร แทนที่จะเป็นนักสร้างสรรค์

การทำงานศิลปะนี่นะ สำรวจสิ่งที่เราต้องการถ่ายทอดให้ดีก็พอค่ะ แล้วศิลปะของเราก็จะเป็นศิลปะที่กระทำโดยปราศจากอีโก้ เวลาถ่ายทอด เราก็ตั้งใจว่าถ่ายทอดเพื่อคนอื่น เมื่อเราตั้งใจ"ส่ง" สิ่งนั้นๆออกไปแล้ว มันมักจะ "โดนใจ" คนรับได้โดยไม่ต้องมีคำพูดใดใดมาอธิบายค่ะ ยิ่งสร้างสรรค์เพื่อคนอื่น เราก็ยิ่งละออก ไม่หนักตัวเรา แต่ถ้าเราสร้างงานศิลปะด้วยการพอกพูนอีโก้ พอกพูนความหน้าใหญ่ใจโต กูโก้ที่สุด ทำยังไงก็ได้ให้กูดัง หยิบโน่น ลอกนี่ ตบนั่นเอาเข้าหาตัว ศิลปะของเรามันก็จะกลายเป็นอนุสาวรีย์อีโก้ ยิ่งอีโก้หนา กำแพงการถ่ายทอดไปสู่คนอื่นก็หนา วันนึงงานของเราก็จะไม่เข้าไปอยู่ในใจคนอื่นอีกต่อไป แล้วมันก็เป็นศิลปะที่ไร้สาระ ไปในที่สุด